Απαγόρευση αλγοριθμικής ανάλυσης δικαστικών αποφάσεων στη Γαλλία.

Ιουλίου 2019

Ζήτημα έχει προκαλέσει τα τελευταία χρόνια η παραγωγή και κυκλοφορία τεχνολογιών συμπεριφορικής ανάλυσης για την αλγοριθμική ανάλυση δικαστικών αποφάσεων («Judge Analytics»). Οι τεχνολογίες αυτές στοχεύουν στην πρόβλεψη μελλοντικών δικαιοδοτικών κρίσεων, μέσω του σχηματισμού προφίλ (profiling) για κάθε εξεταζόμενο δικαστή.

Στην Ευρώπη, πρώτη η Γαλλία απαγόρευσε την αλγοριθμική ανάλυση δικαστικών αποφάσεων, ψηφίζοντας στις αρχές του 2019 νόμο για τη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης, στο άρθρο 33 του οποίου απαγόρευσε συγκεκριμένα τη χρησιμοποίηση προσωπικών δεδομένων δικαστικών λειτουργών με σκοπό την ανάλυση, σύγκριση, αξιολόγηση και πρόβλεψη των επαγγελματικών τους πρακτικών, απειλώντας με ποινή φυλάκισης μέχρι 5 ετών τους παραβάτες. Σκοπός του γάλλου νομοθέτη είναι η αποτροπή της μοντελοποίησης των δικαιοδοτικών κρίσεων μέσω τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης.

Η γαλλική νομοθετική πρωτοβουλία βρήκε αφενός υποστηρικτές και αφετέρου πολέμιους. Υπέρ της απαγόρευσης διατυπώθηκε το επιχείρημα της διαφύλαξης της ιδιωτικότητας των δικαστών, χωρίς την κατάργηση της δημοσιοποίησης της πατρότητας των δικαστικών αποφάσεων. Από την άλλη, διατυπώθηκαν πλεονεκτήματα που σχετίζονται με την ανάλυση των δικαστικών κρίσεων, όπως η διευκόλυνση των δικηγόρων να καταστρώσουν τον χειρισμό των υποθέσεών τους, των επιχειρήσεων να εκτιμήσουν την έκβαση των υποθέσεών τους που εκκρεμούν ενώπιον της δικαιοσύνης καθώς και των δικαστών να εκδίδουν ορθότερες αποφάσεις.

Να σημειωθεί ότι, σε άλλες έννομες τάξεις και ιδίως στις Η.Π.Α., η εφαρμογή τέτοιων τεχνικών συμπεριφορικής ανάλυσης θεωρείται ως αποδεκτή εξέλιξη της τεχνολογικής προόδου και δεν απαγορεύεται. Ωστόσο, μία τέτοια προσέγγιση είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτή στον ευρωπαϊκό χώρο.